maandag 11 februari 2013

Uitdaging 4: Drive / attitude van docenten

Toen ik enkele maanden geleden een docent Duits mailde met de vraag of mij iets kon vertellen over de wijze waarop hij ict gebruikt, kreeg ik een enthousiaste mail terug. Wat mij het meest opviel en altijd bij zal blijven is de zin "Ik heb het woest naar m'n zin voor de klas".

Het is dan ook deze docent die regelmatig benaderd wordt om een inspirerend verhaal te vertellen aan collega-docenten. Hij vertelt dan bijvoorbeeld op welke manier hij Facebook inzet en met zijn studenten twittert. In eerste instantie vond hij het allemaal best spannend. Het is geen jonge docent, dus zeker geen 'digital native'. Hij heeft z'n best moeten doen om de nieuwe technologiën en de media zich eigen te maken en toepassingen te vinden die in zijn onderwijs meerwaarde bieden.

Interessant is het om te weten waar deze drive en attitude vandaan komen. Wanneer je het hem vraagt zal hij waarschijnlijk zeggen dat hij z'n best doet om zo goed mogelijk onderwijs te geven. Hij probeert aan te sluiten bij de studenten. Hij wil zichzelf ontwikkelen.

Voor deze uitdaging bedacht groep 4 van de Kennisnetambassadeurs de volgende drie manieren om elke docent uit te dagen:

1. Buddy koppelen
één op één (veilig)
collega of student

2. Belonen
niet persé in geld
grass roots

3. Studiebijeenkomsten

zondag 10 februari 2013

Uitdaging 3: Vrijblijvendheid

 Als iets mag, maar niet moet, wanneer gebeurt het dan toch?
Wanneer het daadwerkelijk iets oplevert voor jezelf; in tijd, geld, gemak, geluk, noem maar op.
Als iets moet, dus verplicht is gesteld, waarom gebeurt het dan vaak niet of niet efficiënt?
Wanneer iets opgedragen wordt zien we niet altijd het nut ervan in. We doen het omdat het moet.

En nu de vraag of docenten zich moeten ontwikkelen op het gebied van ict-bekaamheid. Willen we van de vrijblijvendheid af en gaan we het op een of andere manier verplicht stellen. Of kunnen we ervoor zorgen dat docenten zien dat het hen écht iets op gaat leveren. Dan lopen ze er warm voor en begint het proces vanzelf.

Groep 3 van de Kennisnetambassadeurs die deze uitdaging voor haar rekening nam, schreef het volgende op de flap:
 
 

In dit geval is het een mix. Docenten raken geïnspireerd, willen de uitdaging aangaan. Ze zien dat ze door het gebruik van ICT efficiënter onderwijs kunnen verzorgen en beter aansluiten bij de belevingswereld van de studenten. Daarbij weten ze welke keuzes de instelling heeft gemaakt en kennen ze de onderwijsvisie. Leidinggevenden sturen en beoordelen hierop waardoor de vrijblijvenheid vervalt.

Uitdaging 2: Geen verankering in het HRM beleid

Van de week had ik het met een manager van onze organisatie over POP-doelstellingen. Stel dat je wilt afspreken dat alle medewerkers zich op een bepaald punt gaan ontwikkelen. Wie zorgt er dan voor dat het in de POP-gesprekken aan de orde komt? Is het de directeur, zijn het de managers of de medewerkers zelf?

Het is een samenspel. Dus in het geval van ict-bekaamheid van docenten kunnen docenten zelf aangeven dat ze zich op dit punt willen ontwikkelen. Managers en teamleiders geven het belang aan van dit punt en sturen hier op. En het CvB stelt de kaders vast.

Wanneer je je wilt ontwikkelen ga je voor een opwaartse lijn. Een nul-meting kan daarbij heel motiverend werken. Na een jaar meet je weer en zie je, als het goed is, dat je gegroeid bent. Dat gaat niet zomaar. Goede begeleiding en scholing is een vereiste. En regelmatig feedback krijgen van anderen en zelf reflecteren op je voortgang brengen je verder in je proces.

Binnen een onderwijsinstelling is dit corebusiness; studenten ondersteunen in hun leerproces, stimuleren, motiveren, toetsen en belonen. Nu alleen nog de vertaalslag maken naar het professionaliseren van docenten op hun ict-competenties.

Of zoals groep 2 van de Kennisnetambassadeurs, die zich over deze uitdaging heeft gebogen, in een schema op de flap schreef:



vrijdag 8 februari 2013

Uitdaging 1: Geen duidelijke onderwijskundige visie

Laatst vertelde een onderwijsmanager vol trots dat er in het hele gebouw digiborden aan de muur waren gehangen. In bijna elk lokaal. En alle docenten hebben een laptop of iPad gekregen en de studenten nemen zelf een device mee. "Bij ons zit het dus wel snor met het gebruik van ICT!", verzekerde hij mij.
Benieuwd was ik naar welke onderwijsvisie hieraan ten grondslag lag. En op welke manier deze onderwijsvisie is vertaald naar een visie op ICT in het onderwijs.
Toen werd het stil.

Het vier in balans-model van Kennisnet geeft aan dat er vier belangrijke peilers zijn die aandacht nodig hebben; Visie, Deskundigheid, Inhoud en toepassingen en Infrastructuur. Er wordt vaak bij de laatste begonnen, de harde kant. En soms kunnen nieuwe technologieën een boost geven aan innovatie. Een enthousiaste groep docenten krijgt een iPad en gaan zelf op zoek naar hoe dit apparaat hen kan helpen in het verbeteren van het onderwijs. Maar lang niet altijd gaat dit vanzelf. En wat als de groep docenten ontdekt dat de iPad weinig meerwaarde heeft en ze toch liever een laptop willen...

Begin dus in de instelling met het ontwikkelen van een duidelijke visie. Hoe willen we dat het onderwijs er over een aantal jaar uitziet? En welke rol speelt ICT hierbij?
En wat betekent dat vervolgens voor de deskundigheid van docenten?
De 'visieversneller' kan hierbij een handige tool zijn: http://onderwijstools.kennisnet.nl/visieversneller

De Kennisnetambassadeurs van groep 1 die zich bogen over deze uitdaging schreven kort en bondig op de flap:
'Heldere doelen, alle activiteiten dragen bij aan kader voor keuzes'.

Vier in Balans model

woensdag 6 februari 2013

Welke bruggen geslagen moeten worden voordat professionalisering echt van de grond komt


Waarom staat het thema 'Professionaliseren op het gebied van ict' op de agenda? Waarom komen Kennisnetambassadeurs van mbo-instellingen bij elkaar om een hele bijeenkomst te wijden aan dit thema?
Met andere woorden, waarom gaat het professionaliseren niet vanzelf?

Gisteren hebben ruim 45 deelnemers van de ambassadeursbijeenkomst, die dit keer bij ROC Leiden werd gehouden, zich gebogen over dit vraagstuk. En één van hen merkte op dat dit thema zeker niet nieuw is; "Tien jaar geleden hadden we dezelfde 'hoe-vragen' bij dit thema."

Tijd om te inventariseren welke bruggen er geslagen moeten worden. En dan wel bruggen met een duidelijke richting en eindpunt, toegankelijk voor iedereen en met een goed fundament.
Na een inventarisatie en discussie komen er 8 belangrijke uitdagingen naar boven:
 
1. Geen duidelijke onderwijskundige visie
2. Geen verankering in het HRM-beleid
3. Vrijblijvendheid
4. Drive / attitude van docenten
5. Middelen en voorzieningen
6. Autonomie van docenten
7. Draagvlak vanuit MT
8. Geen urgentiebesef

Acht groepen bogen zich over één van de uitdagingen en kwamen met, veelal heldere, originele, logische en praktische, oplossingen. Deze worden op dit moment verder uitgewerkt. En daarna uiteraard gedeeld!

Op welke manier zou jij de bruggen willen slaan? Of heb je dat al gedaan binnen je instelling?
Laat het weten, dan nemen we je ideeën mee.

zondag 3 februari 2013

Een iPad voor downkindje op school

Alle bezoekers van de NOT hebben de stand van Kennisnet op z’n minst opgemerkt. De ICT-parade met echt reuzenrad, twee theaters en een goochelaar trok aandacht. En ook de 'wensenmuur' was populair. Je (ict)wens op een post-it schrijven, op een pilaar plakken en dan maar hopen dat ie uitkomt…

De ict-wensen van de bezoekers zijn verzameld en gedeeld via Twitter. Wie een wens in vervulling kan laten gaan mag zich melden: http://www.kennisnet.nl/vervul-jij-deze-ict-wensen-van-scholen/

Bij het lezen van het lijstje ontroerde mij de wens: ‘Een iPad voor downkindje op school’. Wat lief dat deze docent aan het speciale kind dacht. Maar wat is de wens achter deze wens? Op welke manier gaat de docent de iPad inzetten voor dit kind? En wat wordt daarmee bereikt? En waarom wenst ze alleen een iPad voor dit kind en niet voor alle kinderen uit de klas?

Ik hoop twee dingen;
1. Dat deze wens heel snel uitkomt.
2. Dat de docent heeft nagedacht over de meerwaarde die de iPad biedt.


Goede ict-middelen is één, ze goed weten in te zetten is een tweede. Of zoals de Steve Jobs School in Breda twittert:
 

Gecontroleerd uitstelgedrag werkt

Een enthousiaste docent vertelt in zijn blog over een training die hij gevolgd heeft. De laatste opdracht wil hij graag met ons delen:

“Deze opdracht is een goede om regelmatig te doen bij een onderwerp waar je iets mee wilt of iets nieuws is: 5-5-5-in 5.

Wat ga je doen?
- de komende 5 dagen
- de komende 5 weken
- de komend 5 maanden
Schrijf dit op in 5 minuten.

Dit heb ik gedaan. En ik ga het doen”

Je kunt niet alles tegelijk doen. Je kunt niet van jezelf verwachten dat je je gedrag of je functioneren per direct gaat veranderen. Een stappenplan opstellen om op termijn je doelen te bereiken klinkt dus heel logisch en is niets nieuws. Maar het mooie aan deze werkvorm is dat het in een snelkookpan gebeurt. Snel denken en snel schakelen. Wat wil ik en wat is haalbaar. En een eerste idee is vaak het beste.

Dus wil je iets gaan doen met ict in je onderwijs? Pak pen en papier en zorg dat je even 5 minuten tijd hebt. En de basis is gelegd.